Alfred Jahn

Biogram Alfreda Jahna (1915-1999), uczonego, podróżnika, nauczyciela akademickiego i społecznika, honorowego obywatela miasta Wrocławia

Alfred Jahn urodził się 22 kwietnia1915 roku we Lwowie, na ubogim Kleparowie, w spolonizowanej rodzinie rzemieślniczej, jako najmłodszy z czworga dzieci pochodzącego z Wiednia Fryderyka Jahna i  Heleny Jaworskiej. We Lwowie, w tym wieloetnicznym, wielowyznaniowym i wielokulturowym tyglu  spędził dzieciństwo i lata młodzieńcze. Tu ukończył gimnazjum, w którym zaczęła się jego fascynacja przyrodą Roztocza i Podola, a zwłaszcza Nadbuża, którym poświęcił pierwsze naukowe noty, publikowane od 1936 roku, jeszcze w trakcie studiów geograficznych na Uniwersytecie Jana Kazimierza, na który wstąpił we wrześniu 1933 roku.

Burzliwe lata trzydzieste wywarły znaczący wpływ na ukształtowanie politycznych i ideologicznych postaw młodego Alfreda Jahna, dla którego imperatywem stało się mozolne pięcie się po drabinie życia w drodze do kariery naukowej i wyższego statusu społecznego.

W trakcie zaledwie trzech i pół roku ukończył studia geomorfologiczne i geologiczne pod bezpośrednim kierunkiem Augusta Zierhoffera, pośrednim także geofizyka i meteorologa Henryka Arctowskiego oraz geologów Wojciecha Rogali i Juliana Tokarskiego. Wielki wpływ na ukształtowanie osobowości młodego badacza miały także autorytet i sława naukowa Eugeniusza Romera, choć Jahna do „romerydów” nigdy nie zaliczano. W kwietniu 1937 r. uzyskał magisterium, a przełomowym wydarzeniem w życiu naukowym okazał się udział w wyprawie grenlandzkiej pod kierunkiem Aleksandra Kosiby. Po powrocie z wyprawy, z końcem 1937 r. objął stanowisko asystenta w Instytucie Geograficznym. Na początku 1939 r. miał już gotową rozprawę doktorską o dynamice procesów glebowych w środowisku peryglacjalnym. Zapowiadającą się karierę naukową na Uniwersytecie Jana Kazimierza przerwał wybuch wojny, wkroczenie wojsk sowieckich i likwidacja polskiego uniwersytetu, wreszcie od 1941 roku okupacja niemiecka. Zmusiła ona  Alfreda Jahna, podobnie jak wielu innych, do podjęcia pracy w słynnym laboratorium bakteriologicznym Rudolfa Weigla. Ucieczką od ówczesnej, tragicznej dla wielu rzeczywistości, stała się praca naukowa i pisanie wspomnień z wyprawy grenlandzkiej (ukazały się już po wojnie, jako Kraj biały czy zielony? i ze względu na ich poznawcze i literackie walory, doczekały się kilku wydań). Po wojnie, która we Lwowie zakończyła się w lipcu 1944 r., zmuszony do opuszczenia uniwersytetu, podjął pracę w miejscowym Urzędzie Geologicznym. W 1945 r. wraz z żoną Marią i córką Jadwigą przeniósł się do Lublina, gdzie na nowo utworzonym Uniwersytecie im. Marii Curie-Skłodowskiej został adiunktem, a po habilitacji w Poznaniu w 1946 r. pod naukowym kierownictwem osiadłego tam prof. Augusta Zierhoffera, objął w Lublinie stanowisko docenta. Równocześnie rozpoczął pracę w Regionalnym Urzędzie Planowania Przestrzennego i w miejscowym Liceum Rolniczym. Czteroletni pobyt w Lublinie stał się okazją do podjęcia pionierskich studiów nad geomorfologią Wyżyny Lubelskiej, a opublikowana w 1956 r. obszerna monografia Wyżyna Lubelska była pierwszą geograficzną syntezą geograficzną tego regionu Polski. Konflikt z ówczesnym kierownikiem Instytutu Geograficznego był zapewne główną przyczyną skorzystania z propozycji prof. Juliana Czyżewskiego, organizatora Instytutu Geograficznego na reaktywowanym Uniwersytecie Wrocławkim, do przeniesienia się w 1949 r. do Wrocławia, gdzie skupiła się większość uczniów Romera, i objęcia katedry Geografii Fizycznej po prof. Mieczysławie Klimaszewskim. Dodatkowym motywem decyzji była życzliwość ówczesnego rektora uniwersytetu, prof. Stanisława Kulczyńskiego, którego Alfred Jahn darzył wielkim szacunkiem i uznaniem. Trwający ponad 40 lat okres wrocławskiej działalności naukowej, dydaktycznej, organizacyjnej i społecznej był dla Alfreda Jahna nadzwyczaj pracowity i twórczy. Po odjeściu prof. Czyżewskiego na emeryturę, Alfred Jahn został w 1958 r. dyrektorem Instytutu Geograficznego, którym kierował do 1968 r. Tu tworzył zręby wrocławskiej szkoły geomorfologicznej, rozwijając badania w dziedzinie geomorfologii glacjalnej i peryglacjalnej, geomorfologii strukturalnej i klimatycznej, geologii czwartorzędu, a także badania współczesnych procesów rzeźbotwórczych, rozwijając zarazem kontakty geografów wrocławskich z nauką światową. W 1971 r. został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk, a w 1982 r. jej członkiem rzeczywistym. Wraz z prof. Aleksandrem Kosibą uczynił Wrocław jednym z głównych ośrodków badań polarnych. Opracowywał programy badań naukowych i uczestniczył w wielu polskich i międzynarodowych ekspedycjach polarnych: na Spitsbergen (1957, 1958, 1974, 1978, 1985, 1986), do Arktyki Kanadyjskiej (1960, 1970, 1975), na Alaskę (1960, 1970, 1975) i Syberię (1966, 1969, 1973). W 1972 r. zainicjował działalność Polskiego Klubu Polarnego, któremu przewodniczył do 1982. W tym samym roku objął przewodnictwo Komitetu Badań Polarnych PAN, a po upływie kadencji został jego honorowym przewodniczącym. W latach 1971-1975 pełnił zaszczytną funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Geograficznego. Aktywnie działał w organizacjach międzynarodowych, pełniąc w nich funkcje kierownicze: w Komisji Geomorfologii Peryglacjalnej (1972-1976), później w Komisji Eksperymentów Terenowych w Geomorfologii w Międzynarodowej Unii Geograficznej, w Komitecie Badań Naukowych Antarktydy, w Międzynarodowym Stowarzyszeniu Badań Zmarzliny i in. Był m.in. członkiem wielu krajowych i zagranicznych towarzystw naukowych, w tym Norweskiej Akademii Nauk, Belgijskiego Towarzystwa Geologicznego i niemieckiej Akademii Badaczy Przyrody Leopoldina. Towarzystwa: Polskie Towarzystwo Geograficzne, Towarzystw Przyrodników im. Kopernika, Polskie Towarzystwo Geologiczne, Stowarzyszenie Geomorfologów Polskich, Wrocławskie Towarzystwo Naukowe i Opolskie Towarzystwo Naukowe obdarzyły go członkowstwem honorowym. W latach 1988-1990 przewodniczył Komisji Nauk o Ziemi wrocławskiego Oddziału PAN. W latach 1961-1967 był redaktorem wydawnictw uniwersyteckich Acta Universitatis Wratislaviensis, a w latach 1968-1997 redaktorem naukowym wydawanego we Wrocławiu Czasopisma Geograficznego. W latach 1959-62 był prorektorem, a w latach 1962-1968 rektorem Uniwersytetu Wrocławskiego, trwale zapisując się w pamięci studentów i mieszkańców Wrocławia swą patriotyczną, bezkompromisową postawą w czasie pamiętnych wydarzeń marca 1968 roku. Powszechny szacunek i wdzięczność rodaków przyniosła mu działalność jako przewodniczącego Społecznego Komitetu Odbudowy Panoramy Racławickiej w latach 1980-1985, dzięki której Panoramę w 1985 r. przywrócono społeczeństwu. Działalność naukową uhonorowały uniwersytety, nadając mu godność doktora honoris causa: Uniwersytet Wrocławski w 1985 r., Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w 1987 r., Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w 1990 r. i Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki w 1999 r. W 1985 r. otrzymał Nagrodę Miasta Wrocławia i Nagrodę Prasy Dolnośląskiej, a w 1995 r. otrzymał najwyższą godność Honorowego Obywatela Wrocławia (Civitate Wratislavienti Donatus). Uhonorowano go także Nagrodą Państwową (1953) i najwyższymi odznaczeniami państwowymi, regionalnymi i związkowymi, m.in. Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Edukacji Narodowej, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Sztandaru Pracy I kl.

W naukowej spuściźnie pozostawił obszerny dorobek naukowy i popularyzatorski, dokumentowany z górą 380 publikacjami, wśród których na szczególną uwagę zasługują: : Less, jego pochodzenie i związek z klimatem epoki lodowej (1950), Zjawiska krioturbacyjne plejstoceńskiej i współczesnej strefy peryglacjalnej (1951), Denudacyjny bilans stoku (1954), Wyżyna Lubelska. Rzeźba i czwartorzęd (1956), Geneza skałek granitowych (1962), Problemy strefy peryglacjalnej (1972, wyd. ang. 1974), Geneza i wiek rzeźby Sudetów (1980). Autor książek popularno-naukowych Kraj biały czy zielony (1946), Alaska (1966), Grenlandia (1969), Lód i zlodowacenia (1971) i in. oraz wspomnienia autobiograficzne Z Kleparowa w świat szeroki (1991).

Alfred Jahn zmarł nagle 1 kwietnia 1999 r. i żegnany przez wielu uczniów, współpracowników, przyjaciół, duchowieństwo i przedstawicieli władz akademickich i władz miasta spoczął w grobowcu rodzinnym na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu.

 Oprac.: Janusz Czerwiński'2001

Bibliografia Prof. Alfreda Jahna

Wykaz publikacji za lata 1936-1993 (372 prace)
[uzupełnienie bibliografii za lata 1994-98 w trakcie przygotowania]

1936

1. Próba wyjaśnienia kilku form w zachodniej części północnej krawędzi Podola, Kosmos, ser. A, R. 61, z.1, s.103-107.
2. Wśród turni Riły i połonin Rodope, Zbliska i Zdaleka, R. 4, nr 8, s.220-227.
3. Rec.: J. Moniak , E. Stenz , Zarys klimatologii Śląska, Katowice 1936. - Czas. Geogr. t.14, z.1 s.101-102.
4. Rec.: J. Samsonowicz , Nowy otwór świdrowy na Helu, Warszawa 1935. - Czas. Geogr. t. 14, z.1 s.100-101.
5. Rec.: R. Sandegren , O kopalnej mikroflorze z wiercenia na Helu i o zmianach postglacjalnych poziomu na Bałtyku, Warszawa 1935. - Czas. Geogr. t. 14, z.1 s.101.

1937

6. Wzdłuż wybrzeży zachodniej Grenlandii, Zbliska i Zdaleka, R.5 nr 10 s.239-244.
7. Zdjęcia morfologiczne północnej krawędzi Podola i jej przedpola między potokami Kucurowskim i Pohoryleckim, Kosmos, ser. A, R.62 z.4 s.549-596.
8. [z A. Malickim], Pochodzenie żwirów występujących w obrębie północnej krawędzi Podola i południowego Nadbuża, Kosmos, ser. A, R.62 z.4 s.597-611.
9. Rec.: W. Gorczyński , O rozgraniczeniu typów klimatycznych i o brakach klasyfikacji Koppena w stosunku do Europy i Polski, Lwów 1934. - Czas. Geogr., t.15, z.2 s.201-202.
10. Rec.: A. Kosiba , Grenlandia, Lwów-Warszawa 1937. - Czas. Geogr. t. 15, z.2 s. 202.
11. Rec.:S.Z. Różycki , Wyprawa na Spitsbergen w roku 1934, Warszawa 1936. - Czas. Geogr. t. 15, z. 2 s. 200-201.

1938

12. Dyluwialne i postdyluwialne ruchy pionowe Grenlandii Zachodniej w świetle teras nadbrzeżnych fiordu Arfersiorfik, Czas. Geogr. t. 16 z. 4 s.307-324.
13. Grenlandia Zachodnia terenem polskiej wyprawy naukowej, Wszechświat z.3 s.1-7.
14. U krawędzi lądolodu grenlandzkiego, Przyroda i Technika R.17 z.5 s.257-236.
15. W eskimoskiej osadzie Niakornarsuk, Zbliska i Zdaleka R.6 nr 6-7 s.171-176.

1939

16. Wieczna zmarzlina krain polarnych, Przyroda i Technika R.18 z.3 s.147-155
17. Rec.: B. Krygowski , Unterschungen klastischer quarterer Materiale mittels geologisch-petrographischer Methoden, Cracovia 1938. - Czas. Geogr. t.17, z.1 s.61-63.
18. Rec.: V. Milthers , K. Milthers , Rozmieszczenie niektórych ważnych skandynawskich narzutniaków na niżu polskim, Warszawa 1939. - Czas. Geogr. t.17, z.1 s.61.

1946

19. Geografia w urzędach planowania w Polsce. Czas. Geogr. t.17 z.3-4 s.205-212.
20. Kraj biały czy zielony ?, Wyd. I i II, Książnica Atlas, Wrocław-Warszawa, ss. 244.
21. Materiały do monografii geograficzno-gospodarczej woj. lubelskiego, [w:] Region Lubelski, Planowanie Przestrzenne, Zagad. Geogr.-Gosp. s.1-10.
22. Miraże polarne, Wszechświat z.5 s.151-154.
23. Morfogeneza i wiek północnej krawędzi Podola w dorzeczu Ikwy, Annales UMCS, sec. B vol.1 s.103-130.
24. O niektórych formach gleb strukturalnych Grenlandii Zachodniej, Przegl. Geogr. t.20 s.73-89.
25. Research on the cracking of rocks and glacial microrelief of the border of the land-ice in West Greenland, Acad. Pol. Sci. et Lettr. , Extrait d.C.R.M., ci. Math.-Nat., nr 1-10.
26. Research on the structure and temperature of polygonic soils in West Grenland, Acad. Pol. Sci. et Lettr., Extrait d.C.R.M., cl. Math.-Nat., nr 1-10.
27. Rozwój boczny dolin subsekwentnych, Przegl. Geogr. t.20 s.91-106.
28. Stratygrafia czwartorzędu w dorzeczu Bugu, Rocznik Pol. Tow. Geol. t.16 s.126-138.
29. Teoria izokinetyki w geologii, Wszechświat z.3 s.84-88.
30. Rec.: W.H. Hobbs , The defensee of Greenland,Washington 1941. - Czas. Geogr. t.17, z.3-4 s.252-253.
31. Rec.: F. Machatschek , Diluviale Hebung und eiszeitliche Schneegrenzdepresion, Stuttgart 1944. - Czas. Geogr t. 17, z.3-4 s.253-254.

1947

32. Badania nad strukturą i temperaturą gleb w Grenlandii Zachodniej, Sprawozdania PAU t.47 nr 9 s.324-326.
33. O spękaniach skał i mikroreliefie glacjalnym przedpola lądolodu grenlandzkiego w głębi fiordu Arfersiorfik, Sprawozdania PAU t.47 nr 9 s.326-327.
34. Studia nad spękaniami skał i mikroreliefem glacjalnym Grenlandii Zachodniej, Annales UMCS ser. B vol.2 s.47-92.
35. Teren krasowy Siemienia w pow. radzyńskim (Podlasie), Czas. Geogr. t.17 z.3-4 s.226-230.
36. Rec.: E. Fischer, Ferman geographical Literature 1940-1945, New York 1946. - Czas. Geogr. t.17, z.3-4 s.254-255.

1948

37. Badania nad strukturą i temperaturą gleb w Grenlandii Zachodniej, PAU, Rozpr. Wydz. Mat.-Przyr. t.72 dz. A nr 6, ss.121.
38. Przyczynek do znajomości stożków usypiskowych w krajach polarnych, Przegl. Geogr. t.21 z.1-2 s.1-10.
39. Research on the strukture and temperature of the soils in Western Greenland, Bull. Acad. Pol. Sci., cl. Mat. et Nat., ser. A s.50-59.
40. Utwory czwartorzędowe i morfologia doliny Bugu pod Sokalem, Kosmos ser. A, R.65 s.1-50.

1949

41. Rocznica zdobycia przejścia północno-wschodniego, Czas. Geogr. t.20 z.1-4 s.275.
42. Rec.: V. Ambroz , Sprase pahorkatin (the loess of the Hill Countries), Praha 1947. - Czas. Geogr. t.20, z.1-4 s.280-281.
43. Rec.: B. Halicki , O lodowcach, Warszawa 1948. - Czas. Geogr. t.20, z.1-4 s.291.
44. Rec.: S.S. Sobolew , Razwitije erozjonnych prociessow na territorii ewropiejskoj czasti SSSR i borba s nimi, Moskwa-Leningrad 1948. - Czas. Geogr. t.20, z.1-4 s.278-279.

1950

45. Gleby strukturalne w polskiej części Tatr, Przegl. Geogr. t.22 s.121-139.
46. Less, jego pochodzenie i związek z klimatem epoki lodowej, Acta Geol. Pol. vol. 1 nr 3 s.257-310.
47. Lodowce, , Wiedza Powszechna, Warszawa, ss.43, Biblioteczka Muzeum Ziemi - Ziemia i jej dzieje, z.11.
48. Nowe dane o położeniu kry jurajskiej w Łukowie, Rocznik Pol. Tow. Geol. t.29 s.371-386.
49. Osobliwe formy poligonalne na łąkach w dolinie Wieprza, Acta Geol. Polonica vol. 1 s.150-157.

1951

50. Morza radzieckiej Arktyki, Geografia w Szkole, R.4 nr 2 s.65-75.
51. Zjawiska krioturbacyjne współczesnej i plejstoceńskiej strefy peryglacjalnej, Acta Geol. Pol. vol.2 nr 1/2 s.159-290.

1952

52. Konferencje i wydawnictwa zbiorowe poświęcone sprawom czwartorzędu, Wiadomości Muzeum Ziemi, t.6 z.1 s.188-192.
53. Materiały do geologii czwartorzędu północnej części arkusza 1:300 000 Zamość, Państw. Inst. Geol., Biuletyn 66 s.407-470.
54. Profil utworów plejstoceńskich w Górach Kęckich koło Kęt, Państw. Inst. Geol., Biuletyn 65 s.467-477.
55. Spostrzeżenia nad utworami czwartorzędowymi południowej części Wyżyny Lubelskiej, Geol. Biul. Inf. z.3 s.100.
56. W sprawie wygładów lodowcowych w Sudetach, Czas. Geogr. t.21/22 s.360-366.
57. Zagadnienie zjawisk peryglacjalnych w nowszej literaturze, Wiad. Muzeum Ziemi t.6 z.1 s.184-188.
58. [z M. Turnau-Morawską], Preglacjał i najstarsze utwory czwartorzędowe Wyżyny Lubelskiej, Państw. Inst. Geol., Biuletyn 65 s.269-311.

1953

59. Karkonosze - rys morfologiczny, Czas. Geogr. t.23/24 s.107-121.
60. Lodowce typu "Baffina" i problem moren ablacyjnych, Czas. Geogr. t.23/24 s.3-14.
61. Morfologiczna problematyka Sudetów Zachodnich, Przegl. Geogr. t.25 s.51-59.
62. O wpływie zmian bazy erozyjnej na działalność rzek, Przegl. Geogr. t.25 s.88-95.
63. Profil utworów interglacjalnych w Krzesankach Krzesimowskich koło Łęczny, Acta Geol. Pol. vol.3 s.469-474.
64. Sprawozdanie [z prac nad mapą morfologiczną], Przegl. Geogr. t.25 z.3 s.49-50.
65. Rec.: J.Dylik , O peryglacjalnym charakterze rzeźby środkowej Polski, Łódź 1953. - Czas. Geogr. t.23/24, z.1-4 s.195-198.
66. Rec.: J. Kunsky, Kras a jaskyne, Praga 1950. - Przegl. Geogr. t.25, z.3 s.134.

1954

67. Bilans denudacyjny stoku, Sprawozd. Wrocł. Tow. Nauk za rok 1954 s.93-96.
68. Denudacyjny bilans stoku, Czas. Geogr. t.25 z.1-2 s.38-64.
69. Położenie stratygraficzne kości ssaków plejstoceńskich pod Gliwicami, Spraw. Wrocł. Tow. Nauk. za rok 1954 s.96-99.
70. Zarys morfologii Wyżyny Lubelskiej, [w:] Przewodnik V Ogólnopolskiego Zjazdu PTG, Lublin, s.45-65.
71. Zasługi Walerego Łozińskiego w dziedzinie badań peryglacjalnych, Biuletyn Peryglacjalny nr 1 s.7-18.
72. Rec.: S. Dżułyński, Tektonika południowej części Wyżyny Krakowskiej, Warszawa 1953. - Czas. Geogr. t.25, z.1-2 s.170-172.

1955

73. Dolina Kłodnicy i stratygrafia utworów plejstoceńskich pod Gliwicami, Państ. Inst. Geol., Biuletyn 97 s.311-355.
74. Lodowce i epoka lodowa, Mała Biblioteczka Tow. Wiedzy Powszechnej, Warszawa, ss. 71.
75. The action of rivers during the Glacial Epoch and the stratigraphic significance of fossil erosion surface in Quaternary deposites, Bull. Acad. Pol. Sci., cl.3, vol.3 nr 10 s.565-569.
76. Wozdiejstwije riek w pierjod lednikowoj epoki i stratigraficzeskoje znaczenije iskopajemych erozjonnych powierchnostiej w czetwierticznych otlożenijach, Biul. Pol. Acad. Nauk, otd. III t.3 nr 10 s.561-565.
77. W sprawie występowania struktur peryglacjalnych i lessu na obszarze Rumunii, Biuletyn Peryglacjalny nr 2, s.73-77.
78. [z M. Chmielewską i W. Chmielewskim ] Stanowisko paleolityczne w Makowie, Biuletyn Peryglacjalny nr 2, s.60-71.
79. Rec.: V. Balounova, Tvary lodovcove a poledove akumulace v Male a Velke Studene Doline ve Vysokych Tatrach, Praha 1954 - Czas. Geogr. t.26, z.4 s.399.
80. Rec.: J. Ksandr, Geomorfologicka studie dolin jizniho svahu Vysokych Tater, Praha 1954. - Czas. Geogr. t.26, z.4 s.397-398.
81. Rec.: J. Kunsky, Ke geomorfologii żuloveho jadra nizkotatranskeho, Praha 1954. - Czas. Geogr. t.26, z.4 s.398.
82. Rec.: J. Kunsky, Mrazove kliny na Venusine Sopce ve Slezku, Praha 1954. - Czas. Geogr. t.26, z.4 s.398.
83. Rec.: D. Loucek, Geomorfologie velehorske oblasti Kralovy Holy v Nizkych Tatrach, Praha 1954. - Czas. Geogr. t.26, , z.4 s.399.
84. Rec.: Przegląd Geologiczny 1953, 1954, Warszawa 1953,1954. - Przegl. Geogr. t.27, z.3/4 s.663-664.

1956

85. Badania stoków w Polsce, Przegl. Geogr. t.28 s.281-302.
86. Elementy paleomorfologiczne w rzeźbie Wyżyny Lubelskiej, Sprawozdania Wrocł. Tow. Nauk. za r. 1953, t.8 s.86-87.
87. Geografia w Rumunii, Przegl. Geogr. t.28 s.383-387.
88. Kraj biały czy zielony?, Wiedza Powszechna, Warszawa, ss.211.
89. Mapa pokryw i jej znaczenie morfologiczne, Czas. Geogr. t.27 z.3 s.255-267.
90. Region Lubelski,, Czwartorzęd. Srodkowa i wschodnia część wyżyny, [w:] Regionalna geologia Polski, t.2, Kraków, s.91-123.
91. Slope research studies in Poland, Przegl. Geogr. t.28, Suplement, s.94-100.
92. The action of rivers during the Glacial Epoch and the stratigraphic significance of fossil erosion surfaces in Quaternary deposits, Przegl. Geogr. t.28, Suplement, s.101-104.
93. Wyżyna Lubelska, rzeźba i czwartorzęd, Instytut Geografii PAN, Prace Geograficzne, nr 7 ss. 455.
94. Rec.: D.W. Borisjewicz, Powierchnosti wyrawniwanija sredniego i jużnogo Urała i usłowija ich formirowanija, Moskwa 1954. - Czas. Geogr. t.27, z.1 s.54-55.
95. Rec.: J. Domaradzki, Blokstrome in kanton Graubunden, Bern 1951. - Czas. Geogr. t.27, z.3 s.312-313.
96. Rec.: L. Hempel, Forstbodenbildung und Lossanwehung in der Wurmerszeit auf Muschelkalk und Bundsteinen bei Gottingen, Gottingen 1955. - Biuletyn Peryglacjalny, nr 3, 1956 s.93-94.
97. Rec.: S. Szczepankiewicz, Morfologia Sudetów Wałbrzyskich, Wrocław 1954. - Przegl. Geogr.t.28, z.4 s.833-835.
98. Rec.: W. Walter, Dunenstudien im Schwarheimer Wald bei Frankfurt, Frankfurt a. M., 1950. - Czas. Geogr. t.27, z.2 s.206-207.

1957

99. La stratigraphie du quaternaire de la Pologne du Sud-Est, INQUA V Congr. Int. Resumes des Communications, Madrid-Barcelona 1957, s.89.
100. Prezenta strukturale periglaciare si a loessului in Romina, Annale Romin-Sovietice, Geologie-Geografie, s.89-94.
101. Przyczynki do znajomości teras karpackich, Czas. Geogr. t.28 z.2 s.171-185.
102. The problem of loess-edges-escarpments, INQUA V Congr. Int. Resumes des Communications, Madrid-Barcelona 1957, s.89.
103. Uber lossprofile in Polen, [w:] Actes du V Congr. Inter. INQUA, Madrid-Barcelona 1957.
104. Quaternary stratigraphy of South-East Poland, [w:] Actes du V Congr. Inter. INQUA, Madrid-Barcelona.
105. Zjazd geologiczny w Opawie, Kosmos, ser. B R.3 s.94-95.
106. Rec.: L. Hempel, Rumpfflachenlandschaft oder Schichtstufenland, Gottingen 1955. - Czas. Geogr. t.28, z.2 s.210-211.
107. Rec.: H.P. Kosack, Die Antarktis. Eine Landerkunde, Heidelberg 1955. - Czas. Geogr. t.28, z.3-4 s.295-296.
108. Rec.: E. Kramer, Die Terrassenlandschaft der mittleren Mosel als beitrag zur Quartargeschichte, Bonn 1954. - Czas. Geogr. t.28, , z.2 s.209-210.

1958

109. Badania peryglacjalne, Problemy R.14 nr 1 s.49-52.
110. Elementy paleogeograficzne w rzeźbie Wyżyny Lubelskiej, (w jęz. ang.), Spraw. WrTN t.8 s. 86-87.
111. Mikrorelief peryglacjalny Tatr i Babiej Góry, Biul. Peryglacjalny nr 6 s.57-80.
112. O niektórych badaniach geograficznych polskiej wyprawy naukowej na Spitsbergen, Przegl. Geogr. t.30 z.2 s.223-241.
113. Powulkaniczne zjawiska w okolicy Frantiskowych Lazni w Czechosłowacji, Wszechświat z.1 s.23-25.
114. W tundrze Spitsbergenu, Poznaj Swiat nr 1, s.3-7.
115. Wycieczka do lodowca Nordenskjolda (1937), [w:] Ze wspomnień podróżników, Wiedza Powszechna, Warszawa, s.273-288.
116. [z S. Szczepankiewiczem] Prace geomorfologiczno-peryglacjalne prowadzone na północ od fiordu Hornsund w lecie 1957 roku, Przegl. Geofizyczny, R.3(11), z.2, s.123-129.
117. Rec.: J. Budel, Die "Doppelten Einebungsflaschen" in den feuchten Tropen, Berlin 1957. - Czas. Geogr. t.29, z.3 s.426-428.
118. Rec. J.K. Charlesworth, The Quaternary Era (With special reference to its glaciation, London 1957. - Przegl. Geogr. t.30 z.2 s.340-341.
119. Rec.: D. Schroeder, Unterschungen uber Vervitterung und Bodenbildung an Lossprofilen, Hanover 1954. - Przegl. Geogr. t.30 z.2 s.342.
120. Rec.: L. Starkel, Rozwój morfologiczny progu Pogórza Karpackiego między Dębicą a Trzcianą,, Warszawa 1957. - Przegl. Geogr. t.30 z.3 s.510-511.
121. Rec.: A. Winkler-Hermaden, Geologisches Kraftespiel und Landes formung, Wiedeń 1957. - Przegl. Geogr. t.30 z.3 s.509-510.

1959

122. Postglacjalny rozwój wybrzeży Spitsbergenu, Czas. Geogr. t.30 z.3 s.245-262.
123. Spitsbergen, Geografia w Szkole R.12, nr 6 s.294-309.
124. The raised shore lines and beaches in Hornsund and the problem of postglacial vertical movements of Spitsbergen, Przegl. Geogr. t.31, Suplement, s.143-178.
125. Zjazd naukowy w Uberlingen i niektóre problemy czwartorzędu alpejskiego, Czas. Geogr. t.30 z.1 s.73-84.
126. Życie krajobrazu polarnego, Problemy r.14 nr 1 s.63-65.
127. Rec.: L. Balstad, Pod biegunem kwitną kwiaty, Warszawa 1957. - Wszechświat z.6 s.183-184.
128. Rec.: R. Galon, Alpy, Austria - Szwajcaria, PWN, Warszawa 1958. - Czas. Geogr. t.30, 1959, z.1 s.99-100.
129. Rec.: A.C.O`dell, The Scandinavian World, London-New York-Toronto 1957. - Czas. Geogr. t.30, z.1 s.103-105.
130. Rec.: S.Z. Różycki, Próba odtworzenia formowania się rzeźby polodowcowej. Eksperyment geomorfologiczny, Warszawa 1958. - Czas. Geogr. t.30 z.1 s.93-96.

1960

131. Czwartorzęd Sudetów, [w:] Regionalna Geologia Polski, Pol. Tow. Geol., Kraków, t.3, Sudety, z.2, s.257-418.
132. Evolution of slopes in Spitsbergen, [w:] Intern. Geogr. Congress, Norden, Abstracts of Papers, s.135.
133. Quantitative analysis of some of the peryglacial processes, [w:] Intern. Geogr. Congress, Norden, Abstracts of Papers, s.134-135.
134. Some remarks on evolution of slopes on Spitsbergen, Zeit. f. Geomorph., Suplement. I, Berlin, s.49-58.
135. The oldest periglacial period in Poland, Biul. Perygl., nr 9, s.159-162.
136. [z L.W. Zorinem i J. Sekyrą], Evolution of periglacial slopes: Papers published in slavonic languages, Zeit. f. Geomorph., Suplement. I, Berlin, s.27-32.
137. Rec.: R.F. Flint, W.A. Gal, Stratigraphy and radiocarbon dates at Searles Lake, California 1958. - Czas. Geogr. t.31 z.1 s.111.

1961

138. Basic problems geomorphological research in Poland, The review of the Polish Academy of Sciences, vol.6, nr 2, s.9-14.
139. Daglaciation of the Sudetes Mts., [w:] Abstracts of Papers, VI Congress of INQUA, Poland, Warsaw, s.117-122.
140. Gieomorfologiczeskije issledowanija polskoj naucznoj ekspiedicji na Spitsbergenie, Trudy Naucz.-Issled. Instituta Gieologii Arktiki, t.123, wyp. 16, Leningrad, s.141-157.
141. Osnowyje problemy gieomorfologiczeskich issledowanij w Polsze, Żurnał Pol. Akad. Nauk, z.2(22), s.9-13.
142. Podstawowe problemy badań geomorfologicznych w Polsce, Nauka Polska, R.9 nr 2 s.35-42.
143. Problemy geograficzne Alaski w świetle podróży naukowej odbytej w 1960 roku, Czas. Geogr. t.32, z.2, s.115-181.
144. Quantitative analysis of some periglacial processes in Spitsbergen, Zesz, Nauk. Uniw. Wrocł. , Ser. B, nr 5, Nauka o Ziemi II, s.3-54.
145. The Sudetes, [w:] Guide-Book of Exc. B, VI Congress of INQUA, Poland, Warsaw, s.5-47.
146. Rec.: A. Kowalska, Paleomorfologia powierzchni podplejstoceńskiej niżowej części dorzecza Odry, Warszawa 1960. - Przegl. Geogr. t.33 z.3 s.545-546.

1962

147. Alaska - kraj bez wiosny, Poznaj Swiat, nr 3, s.3-5.
148. Denudacyjny bilans stoku. Streszczenie, C. r. Sci. Wrocł., vol.9, s.65-68.
149. Dr John Miller, Profesor Uniwersytetu Harwarda, Czas. Geogr, t.33 z.2 s.291-292.
150. Geneza skałek granitowych, Czas. Geogr., t.33 z.1 s.19-44.
151. [z B. Dumanowskim i S. Szczepankiewiczem], The Holocene of Lower Silesia in the light of results of the first radiocarbon dating, Bull. Acad. Pol. Sci., vol.10, nr 1, s.47-52.

1963

152. Das Problems der Lokalisierung von Hochschulen, [w:] Wissenschaft aus nationaler Verantvortung, Leipzig, s.215-257.
153. Deglaciation of the Sudetes, [w:] Report of the VI-th Intern. Congress on Quaternary, Warsaw 1961, vol.3, s.117-122.
154. Dr Bronisław Malicki, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, Czas. Geogr., t.34, z.3, s.328-329.
155. Geographentagung uber Probleme der Hangentwicklung in Polen, Zeit. f. Geomorph., R.7, nr 4, s.366.
156. Gleby strukturalne Czarnego Grzbietu i problem utworów pylastych w Karkonoszach, Acta Univ. Wratisl., Studia Geograficzne nr 9, s.55-65.
157. Importance of soil erosion for the evolution of slopes in Poland, Nachrichten der Akademie der Wissenschaften in Gottingen, II Math.-Physik. Klasse, nr 5, s.229-237.
158. Origin and development of patterned ground in Spitsbergen, [w:] Proceedings, Permafrost International Conference NAS-NRC, publ. 1287, Lafayette, s.140-145.
159. Slopes morphological features resulting from gravitation, Zeit. f. Geomorph., Suplement. 5, Berlin, s.59-72.
160. [z B. Dumanowskim], Przewodnik do wycieczki sudeckiej, Pol. Tow. Geogr., Inst. Geogr. UW, Wrocław ss.18.

1964

161. Stan geografii w Polsce, Przegl. Geogr., t.36 z.2 s.451-436.
162. Tors as an indicator of slope development, [w:] 20-th Intern. Geogr. Congress, Abstracts of Papers, London, s.122.

1965

163. Alaska, 27.III.1964, Poznaj Swiat nr 7, s.29-30.
164. Formy i procesy stokowe w Karkonoszach, Opera Corcontica 2, Praha, s.7-16.
165. Grunty strukturalne, Wszechświat z.3, s.57-61.
166. Po dwudziestu latach, Odra 11, s.11-19.
167. The problem of periglacial morphogenetic processes, [w:] Abstracts, Intern. Association for Quaternary Research, VII Intern. Congress, General Sessions, Boulder and Denver Colorado USA, s.243.
168. Wrocław ośrodkiem nauki i kultury, Życie Szkoły Wyższej, s.3-8.
169. [z J. Czerwińskim], Rola impulsów w procesie formowania się peryglacjalnych struktur glebowych, Acta Univ. Wratisl., Studia Geograficzne nr 44, s.3-24.

1966

170. Alaska, PWN, Warszawa, ss.497
171. Sudety Zachodnie i ich przedpole, [w:] Przewodnik Wycieczkowy, IX Ogólnopolski Zjazd Pol. Tow. Geogr., Wrocław, s.5-55.
172. Wrocławski ośrodek naukowy. Stan obecny i perspektywy rozwoju, PAN, Kom. Przestrzen. Zagosp. Kraju, Biul.38, s.115-136.

1967

173. Arktyka, [w:] Geografia Powszechna, t.5, PWN, Warszawa, s.7-20.
174. Le centre scientifique de Wrocław, PAN, Revue, 1(13), s.12-23.
175. Localite II/3. Jelenia Góra (briqueterie), [w:] Guide de l`excursion jointe du Symposium de la Commision pour l`Etude de l`Evolution des Versants et de la Commision de Geomorphologie Periglaciaire de l`Union Geographique Internationale, Pologne, Septembre 1967, Wrocław, s.11-12.
176. Localite II/5. Kopki pres de Jelenia Gora, [w:] Guide de l`excursion jointe du Symposium de la Commision pour l`Etude de l`Evolution des Versants et de la Commision de Geomorphologie Periglaciaire de l`Union Geographique Internationale, Pologne, Septembre 1967, Wrocław, s.14.
177. Movement of soil mass on slopes in cultivated areas, [w:] Les Congres et Collegues de L`Universite de Liege, s.157-166.
178. Some features of mass movement on Spitsbergen slopes, Geografiska Annaler, ser. A, vol. 49, Stockholm, s.213-225.
179. The Wrocław centre of learning, PAN, Review, nr 1, s.13-24.
180. Wrocławskij naucznyj centr. PAN, Żurnał 1, s.12-22.
181. Zeolizowane bloki granitowe pod Jelenią Górą, Chrońmy Przyrodę Ojczystą, R. 23, s.29-34.
182. [z S. Szczepankiewiczem], Osady i formy czwartorzędowe Sudetów i ich przedpola, [w:] Czwartorzęd Polski, PWN, Warszawa, s.397-430.

1968

183. Denudational balance of slopes, Geographia Polonica 13, s.9-29.
184. Geomorfologiczne wnioski z obserwacji dna jeziora zaporowego, Czas. Geogr. t.39, z.2, s.117-123.
185. Julian Czyżewski. Czas. Geogr. t.39, z.4, s.377-381.
186. Morphological slope evolution by linear and surface degradation, Geographia Polonica 14, s.9-21.
187. Morphological slope evolution in the light of processes of linear and surface degradation, [w:] Intern. Geogr. Congress, Abstracts of Papers, India, Calcuta, s.28.
188. Patterned ground, [w:] Encyclopedia of Geomorphology, New York, s.814-817.
189. Peryglacjalne pokrywy stokowe Karkonoszy i Gór Izerskich. Opera Corcontica 5, Praha, s.9-25.
190. Prof. dr Julian Czyżewski (zm. 25.VI.1968), Poznaj Swiat, R.16, 1968 nr 9 s.22.
191. Quantitative investigations of periglacial processes at Hornsund Vestspitsbergen, [w:] Polish Spitsbergen Expeditions 1957-1960, Summary of Scientific Results, PAN, Warszawa, s.177-183.
192. Raised shore lines and terraces at Hornsund and the postglacial vertical movements on Spitsbergen. [w:] Polish Spitsbergen Expeditions 1957-1960, Summary of Scientific Results, PAN, Warszawa, s.173-176.
193. Research by the periglacialogical group "Hornsund-North", [w:] Polish Spitsbergen Expeditions 1957-1960, Summary of Scientific Results, PAN, Warszawa, s.167-171.
194. Selektywna erozja gleb i jej znaczenie geomorfologiczne. Przegl. Geogr., t.40, z.2, s.419-424.
195. Slopes theoretical studies. Geographia Polonica 13, s.9-21.
196. Wysoczyzna Głubczycka, [w:] Studia geograficzno-fizyczne z obszaru Opolszczyzny. Inst. Sl., t.1, Opole, s.5-15.
197. [z M. Kłapą], On the origin of ablation hollows (polygons) on snow, Journ. of Glaciology, vol.7, nr 50, Cambridge, s.299-312.

1969

198. August Zierhoffer, Czas. Geogr., t.40, z.3, s.327-330.
199. Grenlandia, Wiedza Powszechna, Warszawa, ss.213.
200. Niveo-eoliczne procesy w Sudetach i ich działanie na glebę. PAN, Problemy Zagospodarowania Ziem Górskich, z.5(18), s.53-88.
201. Pewien wzór dla wyrażenia rozproszenia osiedli wiejskich. Czas. Geogr t.40, z.3, s.331-339.
202. Some problems concerning slope development in the Sudetes. Biuletyn Peryglacjalny, nr 8, s.331-348.
203. Structures periglaciaires dans les loess de la Pologne. Biuletyn Peryglacjalny, nr 20, s.81-97.
204. Structures periglaciaires dans les loess de la Pologne, [w:] Resumes des Comunications, VIII Congres INQUA, Paris, s.212.
205. Terasy kemowe w Sudetach. Folia Quaternaria, nr 30, s.17-22.

1970

206. Najniższe stanowisko czynnych gruntów strukturalnych w Tatrach i problem dolnej granicy występowania zjawisk peryglacjalnych w górach, Acta Geographica Lodziensia, nr 24, s.217-223.
207. Soil movements under the influence of freezing, [w:] Ecology of the subarctic regions, Ecology and conservation, Proceedings of the Helsinki Symposium, UNESCO, Paris, s.119-123.
208. Wstęp, Acta Univ. Wratisl. 127, Studia Geograficzne 14, s.3-4.
209. Wstęp. [w:] Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie. t.1, Studia Geogr. nr 14, s.
210. Zagadnienia strefy peryglacjalnej, PWN, Warszawa, ss.199.
211. [z H. Tuszyńską-Rękawkową], Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego PTG za rok 1969, Czas. Geogr. t.41, z.4, s.487-494.

1971

212. Delta rzeki Mackenzie, Czas. Geogr. t.42, z.3, s.217-233.
213. Etudes des wersants dans les montagnes Polonaise, [w:] Acad. Pol. Sci. Centr. Scientifique a Paris, C.R. III Colloque franco-polonais de geographie 1969, PWN, Warszawa, s.41-45.
214. Lód i zlodowacenia, PWN, Biblioteka Problemów, Warszawa, ss.311.
215. Osobliwości termiczne gór Tibesti na Saharze i teoria konwergencji stref klimatycznych, Czas. Geogr. t.42, z.3, s.277-281.
216. Ośrodek badań północnych w Quebec, Czas. Geogr. t.42, z.2, s.157-159.
217. [ z H. Rękawkową], Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego PTG za rok 1970, Czas. Geogr. t.42, z.3, s.305-313.
218. Rec.: R.J.E. Brown, Permafrost in Canada. Its influence on northern development, Toronto 1970. - Czas. Geogr. t.42 z.3 s.295-297.
219. Rec.: Problemy czwartorzędu, Łódź 1970. - Czas. Geogr. t.42 z.2 s.176-178.
220. Rec.: Water, Earth and Man. A synthesis of hydrology, geomorphology and socio-economic geography, London 1969. - Czas. Geogr. t.42 z.2 s.178-179.

1972

221. Allocution prononcee par A. Jahn le 1 er juillet 1971, en qualite de President de la Societe Polonaise des Sciences geographiques, Processus Periglaciaires Etudies sur le Terrain, [w:] Symposium International de Geomorphologie, Universite de Liege, s.27-28.
222. Jan Dylik, Czas. Geogr. t.43 z.2 s.231-232.
223. Late report. Commision on Present-Day Geomorfphological Processes, Bull. UGI, t.23, nr 1, s.101.
224. Niveo-eolian processes in the Sudetes mountains, Geographia Polonica 23, s.93-111.
225. Paul Macar, Czas. Geogr. t.43 z.2 s.234-235.
226. Periglacial slopes, [w:] International Geography 1972, Intern. Geogr. Congress, Canada, Montreal, B. I, s.28-29.
227. Plejstoceńskie struktury glacitektoniczne w świetle obserwacji z obszarów współcześnie zlodowaconych, Poznańskie Tow. Przyj. Nauk, Wydz. Mat.-Przyr., Prace Kom. Geogr.-Geol., t.13, s.131-141.
228. Polskie Towarzystwo Geograficzne w pięćdziesiątym czwartym roku swojej działalności, Czas. Geogr. t.43, z.2, s.125-129.
229. Some regularities in thermokarst development, [w:] Les Congres et Colloques de L`Universite de Liege, Processus Periglaciaires Etudies sur le Terrain, Symposium International de Geomorphologie, Universite de Liege, s.167-176.
230. The contemporary eolian processes in the cultivated areas in Poland, Acta Geographica Debrecina, t.10, Debrecen, s.193.
231. Tundra polygons in the Mackenzie Delta Area, Gottingen Geographische Abhandlungen, H. 60, Gottingen, s.285-292.
232. Uniwersytet na lodowcu, Poznaj Swiat, nr 8, s.3-6.
233. [z H. Rękawkową], Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego PTG za rok 1971, Czas. Geogr. t.43 z.3 s.249-355.
234. Rec.: R.F. Flint, Glacial and quaternary geology, Nowy Jork 1971. - Czas. Geogr. t.43 z.3 s.341-343.
235. Rec.: B. Zaborski, Atlas of landscapes and settlements of Eastern Canada, Montreal 1972. - Czas. Geogr. t.43 z.4 s.438-439.

1973

236. Badania polarne Romana Gajdy, Czas. Geogr. t.44 z.2 s.245-261.
237. Geograficzne skutki odkrycia i eksploatacji złota na Alasce, [w:] Studia z dziejów geografii i kartografii, PAN, Monografie z Dziejów Nauki i Techniki, t.87, Wrocław, s.385-393.
238. Klub Polarny przy PTG, Poznaj Swiat nr 12, s.43.
239. [z J. Kostrowickim], XXII Międzynarodowy Kongres Geograficzny, Kanada 1972, Czas. Geogr. t.44 z.3-4 s.407-412; spraw.

1974

240. Granite tors in the Sudety Mountains, The Institute of British Geographers, Special Publication, nr 7, s.53-61.
241. Jan Dylik (1905-1973), Czas. Geogr. t.45 z.1 s.3-7.
242. Józefa Wąsowicza studium o granicy wiecznego śniegu, Czas. Geogr. t.45 z.2 s.181-186.
243. [z M. Cielińską], The rate of soil movement in the Sudety Mountains, Abhandl. d. Akad. d. Wissen., Math.-Phys. Klasse III, nr 29, Gottingen, s.86-102.
244. [z M. Cielińską] Ruchy gruntu na stokach Karkonoszy, Acta Univ. Wratisl. 236, Prace Instytutu Geograficznego, ser. A, s.5-24.

1975

245. Nowy plan studiów geograficznych, Czas. Geogr. t.46 z.3 s.351-354.
246. Problems of periglacial zone, Polish Scientific Publisher, Warszawa, ss.223.
247. Prof. dr Jan Dylik (1905-1973), Roczn. Pol. Tow. Geol., t.45, z.3/4, s.449-450.

1976

248. Carl Th. Troll (1899-1975), Czas. Geogr. t.47 z.2 s.207-209.
249. Contemporaneous geomorphological processes in Longyeardalen, Vestspitsbergen (Svalbard), Biuletyn Peryglacjalny nr 26, s.253-268.
250. "Dobowe" iły warwowe w Jeleniej Górze, Przegl. Geol., R.24, nr 9, s.517-520.
251. Geomorphological modelling and nature protection in Arctic and Subarctic environments, Geoforum, vol.7, Oxford, s.121-137.
252. Hans Peter Kosack (1912-1976), Czas. Geogr. t.47 z.4 s.413-414.
253. Paleogeografia i stratygrafia plejstocenu w dolinie Bobru ze szczególnym uwzględnieniem dolnej granicy czwartorzędu. (Streszczenie wyników badań w latach 1973-1975), PAN, Komitet Badań Czwartorzędu, Sprawozdanie z badań naukowych, nr 1, s.17-20.
254. Richard Foster Flint (1902-1976), Biuletyn Uniwersytetu Wrocławskiego, nr 1(21), s.43-45: Przegl. Geol., R.24, nr 11, s. 676.

1977

255. Arktyka i kriosfera, Czas. Geogr. t.48 z.3 s.247-267.
256. Henryk Teisseyre (1903-1975), Acta Univ. Wratisl. 378, Prace Geologiczno-Mineralogiczne VI, s.3-7.
257. Jubileusz Prof. dra Adama Malickiego w 70 rocznicę jego urodzin, Czas. Geogr. t.48 z.4 s.383-384.
258. Periglacial forms produced by shore ice at Hornsund (Spitsbergen), Acta Univ. Wratisl. 387, Spitsbergen Expeditions II, s.19-29.
259. Richard Foster Flint (1902-1976), Czas. Geogr. t.48 z.1 s.94-96.
260..Struktury związane z klinami lodowymi w osadach plejstoceńskich, Studia Geologica Polonica, vol.52, s.177-194.
261. Swiat polarny, [:w:] Sympozjum Polarne - 1977, PAN, Oddział we Wrocławiu, Komisja Nauk o Ziemi, Sekcja Polarna, s.7-18.
262. The permafrost active layer in the Sudety Mountains during the last glaciation, Questiones Geographicae 4, Poznań, s.29-42.
263. Władysław Wójtowicz (1910-1976), Czas. Geogr. t.48 z.4 s.480-481.
264. Współczesne procesy geomorfologiczne w Longyeardalen, Spitsbergen, [w:] Materiały z Sympozjum Spitsbergeńskiego, Wrocław, 11-12 kwietnia 1975 r., Uniwersytet Wrocławski , s.13-20.
265. Zainteresowanie sprawami Polskiego Klubu Polarnego w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych Ameryki, [w:] Sympozjum Polarne 1977, Wrocław, s.122-124.
266. Rec.: J. Demek, E. Quitt, J. Rauser, Uvod do obecne fizycke geografie, Praha 1976. - Czas. Geogr. t.48 z.3 s.333-334.
267. Rec.: H. Kienholtz, Kombinierte Geomorphologische Gefahrenkarte 1:10000 von Griendewald, Bern 1972. - Czas. Geogr. t.48 z.4 s.469-470.
268. Rec.: O. Seuffert, Formounqsstile im Relief der Erde - Programmierung, Prozesse und Produkte der Morphodynamik im Abtragungsbereich, Sonderhefte 1976. - Czas. Geogr. t.48 z.3 s.334-335.
269. Rec.: Soritti geografici del prof. Giuseppe Nangeroni, Vita e pensiero, Milano 1975. - Czas. Geogr. t.48 z.1 s.80-81.

1978

270. Classification of the Pleistocene frost and ice-wedge structures, Biuletyn Peryglacjalny nr 27, s.175-177.
271. Josef Kunsky (1903-1977), Czas. Geogr. t.49 z.2 s.235-236.
272. Les expeditions scientifiques polonaises au Spitsbergen, Inter-Nord, nr 15, s.211-218.
273. Mass wasting in permafrost and non-permafrost environments, [w:] Proceedings 3rd International Conference on Permafrost, Edmonton, Alberta, vol.1, s.296-300.
274. Pył saharyjski, Czas. Geogr. t.49 z.4 s.489-491.
275. Rec.: R. Gradziński, A. Kostecka, A. Radomski, R. Urung, Sedymentologia, Warszawa 1976. - Czas. Geogr. t.49 z.1 s.79-81.
276. Rec.: L. Starkel, Paleogeografia holocenu, Warszawa 1977. - Czas. Geogr. t.49 z.1 s.82-83.
277. Rec.: J.C.F. Tedrow, Soils of the polar landscapes, New Brunswick 1977. - Biuletyn Peryglacjalny nr 27 s.185-187.

1979

278. Gelifluction turf and stone banked terraces on slopes of Beskid and Liliowe Col, [w:] Excursion guide-book. Field meeting of the IGU Commision on Field Experiments in Geomorphology, Wrocław, University Press, s.74-76.
279. Geneza i historia polskiej myśli polarnej, Czas. Geogr. t.50 z.1 s.3-18.
280. Geomorphological processes and sheep-grazing, [w:] Excursion Guide-book. Field meeting of the IGU Commision on Field Experiments in Geomorphology, Wrocław, University Press, s.53-54.
281. On Holocene and present-day morphogenetic processes in the Tatra Mountains, Studia Geomorphologica Carpatho-Balcanica, vol.13, Kraków, s.111-129.
282. Paul Macar (1906-1978), Czas. Geogr. t.50 z.3 s.263.
283. Procesy erozyjne na grzbiecie Karkonoszy. Eksperyment polowy, Problemy Zagosp. Ziem Gór. z.20 s.127-139.
284. Przedmowa, PAN, Probl. Zagosp. Ziem Gór. z.20 s.5-9.
285. Ridge and slope trenches in the Tatra Mountains, [w:] Excursion guide-book. Field meeting of the IGU Commision on Field Experiments in Geomorphology, Wrocław, University Press, s.55-58.
286. Ruchy gruntu na nachylonej powierzchni pastwisk w Masywie Snieżnika Kłodzkiego, PAN, Problemy Zagosp. Ziem Gór., z.20, s.219-232.
287. Stanisław Baranowski, Czas. Geogr. t.50 z.3 s.260-261.
288. The Varanger Peninsula (Norway) and the problem of the fossilisation of periglacial phenomena in Europe, Geografiska Annaler, ser. A, vol.61, nr 1-2, Stockholm, s.1-10.
289. Wspomnienie o Stanisławie Baranowskim, [w:] VI Sympozjum Polarne (Burzenin 1979), Uniwersytet Łódzki, s.84-87.

1980

290. Główne cechy i wiek rzeźby Sudetów, Czas. Geogr. t.51 z.2 s.129-154.
291. Main features of the Tertiary relief of the Sudetes Mountains, Geographia Polonica 43, s.5-23.

1981

292. Formy powierzchni torfowisk w Północnej Norwegii, Zeszyty Naukowe Akademii Rolniczej we Wrocławiu, Rolnictwo 38, nr 134, s.19-57.
293. Geneza polskiej myśli polarnej, [w:] Dzieje polskich, rosyjskich i radzieckich badań polarnych, Ossolineum, Wrocław, s.35-39.
294. Geokryologie - Geocryology, Zeitschr. f. Geomorph. 25, 1, Berlin, s.110-112.
295. Jan Kwiatkowski (1940-1980); wspomnienie o geografach pokolenia wojny, Czas. Geogr. t.52 z.1 s.105-107.
296. Some regularities of soil movement on the slope as exemplitied by the observations in Sudety Mts. Transactions, Japaneese Geomorhpological Union, 2-2, s.321-328.
297. Sprawozdanie z prac na temat zjawisk peryglacjalnych Dolnego Sląska, PAN, Komitet Badań Czwartorzędu, Sprawozdania z Badań Naukowych, nr 4, s.12-13.
298. Wiesława Kondracka (1902-1981), Czas. Geogr. t.52 z.3 s.257-359.
299. Rec.: M. Gage, Legends in the rock, An outline of New Zealand geology, Sydney 1980. - Czas. Geogr. t.52 z.4 s.470-471.
300. Rec.: A. L. Washburn, Geocryology a survey of periglacial processes and environments, London 1979. - Czas. Geogr. t.51 z.3 s.337-339.

1982

301. Aktualne problemy geomorfologii peryglacjalnej, [w:] Geomorfologicka Konference, Univerzita Karlowa, Praha, s.29-36.
302. O najdawniejszych polskich poglądach na zagadnienie zlodowacenia niżowego, Czas. Geogr. t.53 z.2 s.121-130.
303. Soil thawing and active layer of permafrost in Spitsbergen, Acta Univ. Wratisl. 525, Spitsbergen Expeditions IV, s.57-75.
304. Some observations concerning the postglacial degradation in Northern Scandinavia, Wurzburger Geogr. Arbeiten, 56, Wurzburg, s.151-158.
305. Stanisław Baranowski (1935-1978), Acta Univ. Wratisl.. 525: Results Invest. Pol. Sci. Spitsbergen Exped., vol.4, s.3-4.
306. [z S. Siedleckim], Periglacial phenomena on the Varanger Peninsula (Norway), Biuletyn Peryglacjalny, nr 29, s.25-52.
307. Rec.: D. Zachar, Soil Erosion, Amsterdam 1982. - Czas. Geogr. t.53 z.3-4 s.340-341.

1983

308. Instytut Geograficzny Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, Czas. Geogr. t.54 z.2 s.165-184.
309. Kriosfera - Kriologia, Czas. Geogr. t.54 z.4 s.540-541.
310. Periglaziale Schutthange. Geomorphologische Studien in Spitsbergen und Scandinavien. Mesoformen des Reliefs im heutigen Periglazialraum, Abhandl. d. Akad. d. Wissen., Math.-Phys. Klasse II. nr 35, Gottingen, s.182-198.
311. Przedmowa, [w:] J. Kwiatkowski , Związki opadów atmosferycznych w polskich Sudetach i na ich przedpolu z czynnikami cyrkulacyjnymi, Ossolineum Wrocław, s.
312. Soil wedges on Spitsbergen, [w:] Permafrost Fourth Intern. Conference, Fairbanks, Alaska 1983, Proceedings, National Academy Press, Washington D.C., s.525-530.
313. The problem of scree-slopes, [w:] Resumes des Communications. 25 Congres International Geographie, Th.1, 35.
314. Zdeformowane kopalne kliny lodowe (mrozowe) w Scinawsce Sredniej koło Kłodzka, PAN, Komitet Badań Czwartorzędu, Sprawozdania z Badań Naukowych, nr 5, s.24-27.
315. [z S. Bednarzem], Swiat zwierzęcy Odry i terenów przyległych w granicach Wrocławia. Stan i zagrożenie. [w:] Odra we Wrocławiu. Wrocł. Zakł. Nar. im. Ossolińskich, s.
316. [z T. Chodakiem], Badania struktur peryglacjalnych w Kotlinie Kłodzkiej, Kliny oddolnie zdeformowane, PAN, Komitet Badań Czwartorzędu, Sprawozdania z Badań Naukowych, nr 5, s.40-54.
317. [z T. Chodakiem] Zastosowanie metody dyfraktometrii rentgenowskiej i metody analizy termicznej dla badania osadów peryglacjalnych na przykładzie Scinawki Sredniej (Kotlina Kłodzka), PAN, Komitet Badań Czwartorzędu, Sprawozdania z Badań Naukowych, nr 5, s.28-39.
318. [z H. J. Walkerem], The active layer and climate, Zeitschr. f. Geomorph., Suppl., Bd.47, Berlin-Stuttgart, s.97-108.
319. [współautor] Raport o stanie i perspektywach polskich badań polarnych, PAN, Komitet Badań Polarnych, Warszawa.
320. Rec.: J. Dresch, Geographie des regions arides, Paris 1982. - [z M. Jahn] Czas. Geogr. t.54 z.2 s.269-270.
321. Rec.: Experimente und Mesungen in der Geomorphologie, Berlin 1982. - Czas. Geogr. t.54 z.4 s.557.
322. Rec.: T. Nilsson, The Pleistocene, Geology and liefe in the Quaternary Ice Age, Stuttgart 1983. - Czas. Geogr. t.54 z.4 s.556-557.
323. Rec.: Research contributions to the physical geography of Israel, Studies in fluvial and constal geomorphology of Arid and Mediterranean Region, Jeruslaem 1982. - Czas. Geogr. t.54 z.4 s.558.
324. Rec.: A.I. Tjurin, N.N. Romanowski, N.F. Połtew, Mierzłotno-facjalnyj analiz kurumow, Moskwa 1982. - Czas. Geogr. t.54 z.4 s.554-556.

1984

325. Julius Budel (1903-1983), Czas. Geogr. t.55 z.1 s.121-122.
326. Periglacial (talus) slopes. Geomorphological studies on Spitsbergen and in Northern Scandinavia, Polar Geography and Geology, vol.8, nr 3, s.177-193.
327. Slow mass wasting, [w:] 25th International Geographical Congress, Paris-Alpes, 1984, IGU, Commision on Field Experiments in Geomorphology, Abstracts of Papers, s.49-50.
328. Stanisław Siedlecki, Czas. Geogr. t.55 z.2 s.266.
329. Sudety na przełomie trzeciorzędu i czwartorzędu, [w:] Przewodnik Ogólnopolskiego Zjazdu Polskiego Towarzystwa Geograficznego, Lublin 13-15.IX.1984, Lublin, PTG, s.69-72.
330. "Sun spirals" on melting snow, Journal of Glaciology, vol.30, Cambridge, s.120-122.
331. [z M. Łańcucką-Srodoniową i A. Sadowską] Stanowisko utworów plioceńskich w Kotlinie Kłodzkiej. Geologia Sudetica, vol.18, nr 2, s.7-43.
332. Rec.: N. Caine, The mountains of Northeastern Tasmania, A study of alpine geomorphology, Rotterdam 1983. - Czas. Geogr. t.55 z.1 s.110-111.
333. Rec.: Ocean Atlantycki, Warszawa 1982. - Czas. Geogr. t.55 z.1 s.107-108.
334. Rec.: W. Zakrzewski, Lody na morzach, Gdańsk 1983. - Czas. Geogr. t.55 z.1 s.108-109.

1985

335. Experimental observations of periglacial processes in the Arctic, [w:] Field and Theory Lectures in Geomorphology, University British Columbia, Vancouver, s.17-35.
336. Moje spotkania z Bogdanem Zaborskim, Czas. Geogr t.56 z.3-4 s.439-440.
337. Położenie odkrywki i profil geologiczny (stanowisko Gorzuchów), [w:] Krajowa Konferencja Naukowa we Wrocławiu 1985.06.18-20. "Pliocenska i eoplejstoceńska sieć rzeczna...", PAN, UWr, IG, Wrocław, s.65-66.
338. Profil geologiczny (stanowisko Scinawka Srednia- cegielnia), [w:] Krajowa Konferencja Naukowa we Wrocławiu 1985.06.18-20. "Plioceńska i eoplejstoceńska sieć rzeczna...", PAN, UWr, IG, Wrocław, s.71-76.
339. Profil geologiczny żwirowni kłodzkiej, [w:] Krajowa Konferencja Naukowa we Wrocławiu 1985.06.18-20 "Plioceńska i eoplejstoceńska sieć rzeczna...", PAN, UWr, IG, Wrocław, s.48-59.
340. Valter Schytt (1919-1985), Czas. Geogr. t.56 z.3-4 s.451-453.
341. Wstępna interpretacja profilu ze Scinawki Sredniej, [w:] Krajowa Konferencja Naukowa we Wrocławiu 11985.06.18-20. "Plioceńska i eoplejstoceńska sieć rzeczna...", PAN, UWr, IG, Wrocław, s.78-82.
342. [z T. Chodakiem], Studies on clay minerals in a Tertiary regolith from the Sudetes Mts, [w:] 5th Meeting of the European Clay Groups, Prague, 1983, Charles University , s.541-546.

1986

343. Fourth International Conference on Permafrost Fairbanks, 18-22, July 1983, Biul. Perygl. 31, s.119-121.
344. Lód w kosmosie, Czas. Geogr. t.57 z.2 s.294.
345. Periglacial structures in Svalbard (Spitsbergen) as indicators of central European climate during the last glaciation, [w:] Quaternary Research Center, "Periglacial Indicators of Former Climates", University of Washington, May 27-28, 1986, 2 s.
346. Powolne ruchy gruntu na stokach, Czas. Geogr. t.57 z.2 s.215-246.
347. Remarks on the origin of palsa frost Mounds, Biul. Perygl. 31, s.123-130.
348. Slow mass wasting of the soil and denudational balance of the slope, [w:] Abstracts COMTAG Symposium, 4th September 1986, Barcelona, Spain, s.37-38.
349. Wspomnienie o profesorze Stanisławie Berezowskim, Czas. Geogr. t.57 z.3 s.472-473.
350. Rec.: W. G. Czuwardinski, O proischożdieni i mechanizmie formirowanija niekotorych tipow tiektoniczeskogo rieliefa, Moskwa 1984. - Czas. Geogr. t.57 z.3 s.465-466.
351. Rec.: G. Neamu, Geografia Antarctidei, Bukareszt 1982. - Czas. Geogr. t.57 z.2 s.305-306.
352. Rec.: E. Romer, Geograf trzech epok. Wspomnienie o ojcu, Warszawa 1985. - Czas. Geogr. t.57 z.2 s.303-305.

1987

353. Polskie badania wieloletniej zmarzliny, ich historia, stan obecny i perspektywy, [w:] XIV Sympozjum Polarne "Aktualne problemy badawcze w Arktyce i Antarktyce", Lublin 1987, s.10-13.
354. 75-lecie profesora A. Lincolna Washburna, Czas. Geogr. t.58 z.2 s.249-250.
355. Rec.: Z. Wójcik, Jan Czerski - polski badacz Syberii, Lublin 1986. - Czas. Geogr. t.58 z.2 s.231-233.

1988

356. Periglacial soil structures in Spitsbergen and in Central Europe, [w:] V International Conference on Permafrost, Trondheim, Norway 1988, Proceedings volume 1, Tapir Publ., s.796-800.
357. [z A. Chałubińską], O niektórych formach i sposobach krytyki naukowej, Czas. Geogr. t.59 z.4 s.449-453.

1989

358. Szumski (1915-1988). Wspomnienie, Czas. Geogr. t.59 z.2 s.221-223.
359. The soil movement in different altitudinal and ecological zones of Sudetes Mountains, Geografiska Annaler, 71A (3-4), s.161-170.
360. [z S. Kozarskim], V Międzynarodowa Konferencja Zmarzlinoznawcza. Czas. Geogr. t.59 .3 s.369-370.
361. Rec.: J. Ernst, Dwie linie życia, Lublin 1988. - Czas. Geogr. t.59 z.1 s.95.

1991

362. Abraham Melezin, Czas. Geogr. t.62 z.1-2 s.127-128.
363. [z K. Birkenmajerem], 80th anniversary of Professor Stanisław Siedlecki, Polish Polar Research 12/3 s.265-268.
364. [z A. Maneckim], Rock varnish coat of cobbles in Hornsund area, Spitsbergen, Polish Polar Research 12/3 s.279-288.
365. Z Kleparowa w świat szeroki, Zakł. Narod. im. Ossolińskich, Wrocław, 1991, ss. 332.

1992

366. Andrzej Karol Teisseyre, Czas. Geogr. t.63, s.401-403.
367. Slow mass movement of soil in the different climatic and altitudinalzones, [w:] Abstracts 27th Intern. Geogr. Congress, Washington, 1992 s.282-283.
368. Wspomnienie o Dionizym Piaseckim (1914-1991), Czas. Geogr. t.58 z. s.398-400.
369. Złączyła nas Grenlandia, [w:] Pamiątkowa Księga Przyjaźni ku czci Stanisława Siedleckiego, Gdańsk, s.103-108.
370. Z morfologii Karpat Wschodnich. Acta Univ. Wratisl. 1371, Prace Geologiczno-Mineralogiczne 27, ss.47

1993

371. Paleogeograficzne problemy Sudetów, [w:] II Zjazd Geomorfologów Polskich, Morfologia gór średnich, Wyd. UWr, s.5-6.
372. Sudety na przełomie trzeciorzędu i czwartorzędu, [w:] II Zjazd Geomorfologów Polskich, Morfologia gór średnich, Wyd. UWr., s.6-9.
373. The age of the alluvial cones at the foot of the slopes in the Gschnitz valley , Alps, Bulletin de L`Academie Polonaise des Sciences.

1994
....

1995
....

1996
....

1997
374. Strefowość zjawisk peryglacjalnych, Prace i Studia Geograficzne UW, t. 19, 15-22.

1998